ویژگی های مشاور حرفه ای در تعامل با والدین دارای کودک اوتیسمی

    0
    140 views

    گرچه ویژگی های آموزشی و حرفه ای برای متخصصانی که با خانواده ها در تعامل اند، بسیار ضروری است، اما مکفی نیست.از آنجایی که خانواده های دارای کودک اوتیسمی اضطراب و استرس بسیاری را تجربه می کنند لذا مشاورانی که قصد کار با آن ها را دارند، باید در برقراری رابطه به نظر حسنه، اعتماد سازی و تداوم صمیمیت تبحر یابند. دارچ و همکاران بیان می کنند که برای برقراری ارتباط اثربخش با خانواده ها مشاوران باید ویژگی های ارزشمندی نظیر تعامل، تعهد فردی، مساوات، مهارت ها، اعتماد و احترام را در خویش بپروانند.

    تعامل

    جنبه های اساسی تعامل عبارت اند از؛ کاردانی، پذیرا بودن، علاقه و امید به روند بهبودی کودک و توانمند سازی خانواده، نیازی نیست که مشاور یا معلم با هر چیزی که والدین می گویند، موافقت کنند، اما باید سعی کنند که دیدگاه های والدین را درک کنند. به مثال پایین دقت کنید.

    “می فهمم که مشکلات سام چگونه باعث پریشانی شما شده است. کس دیگری هم به جای شما بود همین احساس را داشت. من هم اگر کودکی مثل سام داشتم که نمی توانستم آن را با یک آنتی بیوتیک ساده درمان کنم، احساس سردرگمی می کردم. اما به شما مژده می دهم که برنامه هایی که در مدرسه برای سام در نظر گرفته ایم به شما کمک می کنند تا بسیاری از رفتارهای دردسرساز او را کنترل و درمان کنید.”

    همچنین، مشاوران باید بکوشند تا با استفاده از حرکات بدنی، حالات چهره ای و تن صدای مناسب به خانواده ها پاسخ دهند. به عنوان مثال، به جای گفتن “اوهوم، جالبه” بگویید: “اوهوم، ایده جالبی به نظر می رسد!” علاوه بر این به نظر می رسد که پرسش های باز تعامل های بیشتری را در والدین در مقایسه با پرسش های بسته ایجاد می کنند. لطفا چند مورد از رفتارهای نامناسب سام را بگویید؟ این قبیل سوالات به والدین کمک می کند تا نکات مهم و ارزشمندی را درخصوص رفتارهای فرزندشان به مشاور بگویند.

    تعهد فردی

    بیان تعهد فردی مشاور به خانواده نشانگر ارزش نهادن او به رابطه درمانی و توجه به سلامت کودک و خانواده است. نشانه های این تعهد عبارت اند از؛ تعیین زمان ملاقات، بیان اهداف روشن و منعطف، دردسترس بودن مشاور مثلا امکان تماس تلفنی یا در صورت نیاز ملاقات با خانواده و همدلی با والدین.

    مساوات

    ویژگی های رابطه برابرنگر در همکاری والد و مشاور برای تصمیم گیری امور آموزشی و اهداف درمانی مشخص می گردد. باید به پیشنهادهای که از سوی والدین مطرح می شود، به دیده احترام نگریست. به مثال پایین دقت کنید:

    والد: ” واقعا تصور می کنم که او به خاطر جلب توجه این رفتارها را از خودش بروز می دهد، یعنی اینکه توجه کردن، رفتار او را تقویت می کند. مثلا موقعی که به او نگاه می کنم یا از او سوال می کنم، چیزی را می خواهد.”

    مشاور: “مطمئن نیستم، اما شما بهتر از من او را می شناسید. شاید بهتر باشد یک تحلیل رفتاری دقیق انجام دهید تا متوجه موضوع شویم. شما سه روز به رفتارهای او توجه کنید و پیامدهای رفتاری او را از قبیل، داد و بیدادها و ناله ها او را محاسبه کنید، سپس هفته بعد به ناله های او اصلا توجه نکنید و در عوض….”

    داشتن روابط مساوات نگر با خانواده ها، پیامدهای مثبت درمانی و مشارکت گروهی و پیش گام بودن خانواده ها را برای برنامه ریزی های آموزشی افزایش می دهد، همچنین به مقاومت و پایداری والدین در برابر مشکلات منجر می شود.

    والد: ” آها! هفته پیش به نتایج خیلی خوبی رسیدم. در طی تحلیل کاربردی که انجام دادم، متوجه شدم هنگامی که به اسباب بازی های سام اشاره می کنم، او بازی کردن را شروع می کند، اما بعد از اینکه بازی کردن را به مدت ۵ دقیقه انجام داد، او را در هر دقیقه دو بار تقویت کردم، پیامد بازی هم دو برابر شد.”

    مشاور: ” فوق العاده است، چه طرح ابتکاری و جالبی!”

    مهارت ها

    متخصصان نه تنها باید دارای مهارت های درمانی و آموزشی باشند بلکه باید آن ها را به طور آشکار برای خانواده نمایان سازند. زیرا خانواده ها با توجه به مهارت ها و صلاحیت های مشاور اعتماد داشته باشند و با اطمینان از توانایی های آن ها، تمایل به خطر کردن والدین بیشتر می شود. به عنوان مثال، والدین با اطمینان خاطر بیشتری به کج خلقی های کودک بی توجهی می کنند. علاوه بر این، مشاوران بر آشکار ساختن مهارت های خود می توانند از سه شیوه زیر استفاده کنند:

    ۱ – ارائه راه حل های گوناگون به والدین و انتخاب بهترین گزینه یا راه حل و درگیر کردن آن ها در فرایند ارزیابی رفتارهای کودک.

    ۲ – مشاوران باید به والدین نشان دهند که چگونه رخدادها و وقایع پیچیده و بغرنج را به گونه ای ساده و منطقی می توان حل کرد.

    “شما خسته اید نه به دلیل اینکه ضعیفی، بلکه به خاطر این که تقاضاهایی که از شما می شود، فراتر از توانتان است. خب، می توانیم این خستگی را با کاهش انتظارات از شما مرتفع سازیم، برای مثال، با کاهش رفتارهای مشکل آفرین سام، وقت بیشتری برای پرداختن به برنامه های خودت خواهی یافت و می توانی از یک دستیار در انجام تکلیف خانگی استفاده کنی.”

    ۳ – بررسی دقیق رخدادهای گذشته.

    والد: “خب ما سعی کردیم، کج خلقی های سام را نادیده بگیریم.”

    مشاور: “ولی ظاهرا بیشتر از قبل بدخلقی می کند، درسته؟”

    والد: “بله، فکر می کنم، دارم دیوانه می شوم، شما چی فکر می کنید؟”

    مشاور: “خب به این رویداد طغیان پیش از خاموشی می گویند، سام سعی می کند تا شما را به دادن چیزی مجبور سازد که قبلا به خاطر آرام کردنش به او می دادید.”

    اعتماد

    والدینی که به مشاور خود اعتماد می کنند، به احتمال بیشتری به قضاوت ها و پیشنهاد های او نیز عمل خواهند کرد. همچنین، آن ها اطلاعات شخصی تر را بیشتر از پیش برای او آشکار می سازند.

    والد: ” برخی اوقات دلم می خواهد لگد محکمی بزنم، به شدت از دست او عصبانی هستم.”

    مشاور: “با همدلی به او پاسخ می دهد: خب، فکر می کنی، لگد زدن تو چه فایده ای دارد؟

    احترام

    بسیاری از والدین دارای کودکان اوتیسمی به علت اظهارنظرهای بی مورد و زل زدن های دیگران، احساس شرم و حقارت می کنند و ممکن است حسی شبیه طرد شدن از جامعه وجود آن ها را فراگیرد. بنابراین، مشاوران خانواده باید به دقت به آن ها گوش دهند و با رفتاری توام با احترام با آن ها برخورد نمایند، به گونه ای که به والدین احساس دانایی و دوراندیشی القا کنند. همچنین، مشاور باید تلاش های خانواده ها در جلسه درمان بستاید و شایستگی و حضور آن ها را قدردانی کنند.

    پاسخ دادن